Dierenartsen Den Helder over nieuwe spoeddienst

Onlangs gaven de dierenklinieken uit Den Helder aan dat ze genoodzaakt zijn de spoeddiensten voor de nachten en weekenden uit te besteden aan spoedklinieken in Heerhugowaard, Alkmaar en/of Amsterdam. Lees ook: wijzigingen spoeddienst vanaf 2 november 2020 

Naast veel lieve en begrijpende reacties, leidde dit, op vooral social media, ook tot boze reacties. Wij, de dierenartsen van Duinpark, Julianadorp, Pasteurstraat en Sterkliniek, begrijpen dat mensen schrikken van deze verandering. En dat iedereen natuurlijk zo snel mogelijk hulp wil als zijn huisdier ziek of gewond is. Ook wij willen het beste voor uw dier, binnen de mogelijkheden die er zijn.

We willen u graag meer vertellen over hoe we deze beslissing als dierenartsen van Den Helder hebben genomen, en dat deze niet zomaar genomen is. We hebben hier lang over nagedacht en gepraat en verschillende opties bekeken. We kwamen hierbij tot de conclusie dat de situatie onhoudbaar was en dat de samenwerking met de spoedklinieken de beste oplossing is.

Groot tekort aan dierenartsen, ook in Den Helder

Er is landelijk een tekort aan dierenartsen, speciaal in het afgelegen Den Helder. Al jaren is het erg moeilijk mensen te vinden die hier willen werken, zowel voor vast werk als voor bijvoorbeeld vakantie waarnemingen. Als ze dan toch kunnen kiezen, werken ze liever in een ander deel van het land.

De directe aanleiding voor het overdoen van de spoeddienst naar spoedklinieken, is, zoals waarschijnlijk bekend, dat één van de praktijken zich terugtrok uit de dienstenkring. Ook zij konden geen personeel vinden in Den Helder.

Vraag naar diergeneeskundige zorg neemt toe

De vraag naar diergeneeskundige zorg, mede door corona, is sterk toegenomen. Hierdoor is het drukker op de klinieken dan normaal. Overdag lukt het met wat kunst en vliegwerk tot nu toe gelukkig nog steeds om de praktijken bemand te houden.

Dit kunt u merken doordat er in sommige praktijken regelmatig een andere dierenarts aanwezig is. Geen van deze wisselende dierenartsen is helaas bereid dienst voor spoed te doen. Ze wonen elders met hun gezinnen en hier overnachten op een veldbedje wil niemand. Er zijn dus te weinig dierenartsen overgebleven om ook de nachten en avonden op te vullen.

Waarom het onhoudbaar werd

De spoed diensten zoals die er waren kwamen bovenop de normale (meer dan) fulltime werkweek, waardoor het geen uitzondering was dat een dierenarts 80 uur achter elkaar aan het werk was. Daar komt bij dat ook andere dienstengroepen in de omgeving problemen hebben en er patiënten vanuit die regio's extra bijkwamen. Ook de dierenambulance beperkte zijn werkzaamheden vanwege een gebrek aan vrijwilligers. Met als gevolg extra werk voor de Helderse dierenartsen, en dan met name ‘s nachts.

Het samenvoegen van de praktijken in Den Helder zal niets oplossen: er blijft een tekort aan dierenartsen. Ook heeft de beslissing in tegenstelling tot wat mensen soms denken, niets met geld te maken. Samengaan met andere dienstenkringen is geen optie. De groep en dus het aantal patiënten wordt dan veel te groot voor een dierenarts die alleen staat.

Meerdere dierenartsen overbelast / uitgevallen door hoge werkdruk

Al die jaren hebben de Helderse dierenartsen zelf extra kunnen bijspringen om alle dieren te kunnen behandelen, maar de druk werd steeds hoger. Er zijn door deze lichamelijke en geestelijke overbelasting inmiddels al meerdere dierenartsen en assistentes (bijna) uitgevallen in Den Helder.

Juist de dierenartsen die het langste de spoed diensten gedaan hebben, soms wel tientallen jaren lang, moeten het nu door dit tekort aan personeel en de hogere werkdruk ontgelden. Zij kunnen niet zoveel meer hebben. Als zij uitvallen, wordt het tekort alleen maar groter. Hierdoor zal ook de zorg overdag nog verder in het gedrang komen. Dat willen we voor zijn.

Spoedklinieken voor de beste spoedeisende hulp 

Spoedklinieken voor dieren zijn gespecialiseerd in het bieden van spoedeisende zorg. Dag en nacht zijn in deze klinieken gespecialiseerde dierenartsen aanwezig om de patiënten te behandelen en in de gaten te houden. Dit is een groot verschil met één dierenarts die dagen achter elkaar dienst heeft en natuurlijk ook nog af en toe moet slapen. Ook hebben de spoedklinieken veel meer mogelijkheden en voorzieningen om bij spoed te helpen. 

De spoedklinieken waarmee we samenwerken liggen meer zuidelijker in de provincie en hebben daardoor minder moeite met het vinden van personeel. Bovendien kunnen de diensten in deze klinieken zo verdeeld worden, dat dierenartsen en assistentes in een soort ploegendiensten kunnen werken.

Over de afstand en vervoer

We begrijpen dat u bang bent dat de afstand naar de spoedkliniek te groot is. We hebben hier lange tijd over gesproken. Toch denken wij dat dit niet opweegt tegen de grote voordelen. In een spoedkliniek is er meer aan zorg mogelijk. 

Hoe verdrietig ook, een dier dat er zo slecht aan toe is dat hij binnen deze reistijd overlijdt, zal ook overlijden als hij sneller bij een dierenarts is. Deze situatie komt overigens minder vaak voor dan vaak gedacht wordt.

Daarbij moeten we ernstige spoedgevallen vaak alsnog doorsturen naar een spoedkliniek, waar meer mogelijk mogelijk is door meer kennis en uitgebreide apparatuur. 

Het is natuurlijk vervelend als mensen geen vervoer hebben, maar dat was altijd al iets om rekening mee te houden. De ervaring leert, dat vrijwel iedereen ook bij de spoeddiensten in Den Helder of Julianadorp met de auto naar de praktijk kwam, ofwel met de eigen auto, ofwel met de auto van een familielid of bekende. Het enige verschil is dat de reistijd nu langer is.

Het liefst willen we natuurlijk een spoedgeval voorkomen. Neem daarom bijtijds contact op met uw dierenarts als uw dier iets mankeert. Mocht u geen vervoer hebben, probeer dan alvast rond te kijken wie u eventueel zou kunnen helpen. Maak van tevoren afspraken en help elkaar.

We hopen dat met deze toelichting de keuze en de situatie beter te begrijpen is. Wij zijn door de gemeente uitgenodigd over de ontstane situatie in gesprek te treden en dat zal binnenkort plaatsvinden.

Meer over het (landelijke) tekort aan dierenartsen

In Nederland is maar één universiteit waar dierenartsen opgeleid worden. Omdat de capaciteit van de universiteit natuurlijk niet oneindig is, is er een numerus fixus ingesteld. Dit wil zeggen dat er per jaar een beperkt aantal nieuwe studenten wordt toegelaten. Vergeleken met andere studies, rondt een groot deel van hen de studie ook echt af.

Diergeneeskundestudenten zijn erg gemotiveerd en hebben veel zin om dierenarts te worden. Bijna allemaal wilden ze al vanaf zeer jonge leeftijd dierenarts worden, een leeftijd zo jong, dat ze nog geen benul hadden van geld verdienen of diensten doen.

Het werk als dierenarts valt veel (jonge) dierenartsen echter zwaar, waardoor vrij groot deel van hen na een aantal jaar besluit ander werk te gaan doen. Vooral de diensten worden als zeer belastend ervaren. Anders dan bij andere beroepen, doen veel dierenartsen hun diensten bovenop hun normale werkweek.

De spoedgevallen die worden binnengebracht zijn vaak aangrijpend en volkomen onvoorspelbaar: je weet nooit wat er boven je hoofd hangt. Dit geeft spanning. Ook dierenartsen hebben, net als andere hulpverleners, daarbij regelmatig te maken met veeleisende, dwingende eigenaren met korte lontjes en grote monden.

Al doen ze nog zo hun best, de waardering is soms laag. Het valt niet mee om uitgemaakt te worden voor geldwolf of dierenbeul. Veel dierenartsen krijgen hierdoor burn-outs, verlaten het vak, of willen geen diensten meer doen. Het percentage zelfmoorden onder dierenartsen is wereldwijd zeer hoog.

Doordat veel dierenartsen ander werk gaan doen, is er een tekort ontstaan en dan met name aan dierenartsen die ook bereid zijn diensten te doen.